Küpe Giriş (10): Paul Lamford’un POYT’u

Facebookmail

Geçen yazımızda Kit Woolsey’in küpün ne zaman katlanacağına ilişkin düşüncelerini paylaştık. Woolsey bir pozisyonun kabul ya da pas olduğu hususunda tereddütünüz varsa direkt katlayın diyordu.

Paul Lamford ise bir pozisyonun katlanıp katlanmayacağına ya da küpün kabul edilip edilmeyeceğine karar vermek için üç kritere bakın diyor. Bunlar; Pozisyon, Yarış ve Tehditler. Baş harflerini kısaltarak bundan sonra POYT (İngilizce kısaltması PRAT) diyeceğiz.

Yarış için malumunuz pip sayısına, pozisyon için karşılıklı kapı sayılarına, duvara ve geri pulların durumuna, tehditler için de yeni kapı yapma fırsatlarına, kırıp kapılanma, geri pulu kaçma vb. durumlara bakmak gerekiyor.

Buna göre eğer üç kriterden ikisinde açık bir avantaj görüyorsanız katlamalısınız. Eğer üç kriterin üçünde de avantajlıysanız karşı taraf pas geçmeli. Bu kriterlere bakarken mars olasılığını daima akılda tutun. Özellikle küpü kabul ederken dört puan birden kaybedebilirsiniz.

Yeniden katlama aşamasında yine aynı kriterlere bakabilirsiniz ancak bu kez katlayan sizseniz daha muhafazakar olmanız öneriliyor. Bu öneri ile ilgili olarak küp sahipliğinin önemini daha önceki yazılarımızdan hatırlamanız lazım.

Bill Robertie, POYT’un iyi bir kural olduğunu, üçte iki (2/3) çoğunluğun sağlandığı birçok durumda “katla/kabul” kararlarının doğru olabileceğini ancak 3/3 üstünlük durumunda Lamford’un söylediği gibi daima “katla/pas” olmadığını “katla/kabul” de olabileceğini belirtiyor. Nitekim bizim de kişişel kanaatimiz bu yönde. Her üç alanda üstün olsanız dahi üstünlüğün derecesi çok önemli bir faktör. Eğer rakipten bir fazla kapınız varsa bu pozisyonel üstünlük anlamına gelebilir fakat iki fazla kapınız varsa baskın bir üstünlükten söz edebiliriz. Geride yapacak çok işinizin olması ev yapınızdan gelen avantajı götürüyor da olabilir. Benzer şekilde yarışta yüzde 10 ve üzeri üstünlük için çok iyi diyebiliriz ama birkaç pip önde olduğunuz durumlar için “evet, bu kriteri de sağlıyorum” deyip geçmemekte fayda var.

Özetle her üç alandaki baskın olmayan orta seviye bir üstünlüğü “katla/kabul”, en az bir tanesinin diğer ikisine göre daha baskın olduğu üstünlük durumlarını “katla/pas” olarak okumak kanaatimizce daha sağlıklı sonuçlar almanızı sağlayacaktır. Yine her üç alanda üstünlük göze çarpmasına rağmen çok netlik yoksa pas kararını bir kenara bırakın,  katlamak bile yanlış olabilir.

Yine her üç alandaki ezici üstünlük marsa git (too good to double) ile de sonuçlanabilir. Buna da dikkat etmenizde fayda var.

POYT’u yukarıda sıraladığımız eleştirileri göz önünde tutarak kullanırsanız çok başarılı sonuçlar alacağınızdan da kuşkunuz olmasın.

Örnek 18:

Önce Lamford’un orijinal örneği ile başlayalım.

Beyaz 135 pip.
Siyah 122 pip.
Sıra Siyah’ta. Küp kararı nedir?
XGID=—aaCCCB—bD—c-dbb—-:0:0:1:00:0:0:3:0:10

KupeGiris-18

Siyah Beyaz  
Pozisyon evet Sıralı dört kapı, geri pullarını kaçmış
Yarış evet 122+ 12,2=134,4 yani yüzde 10’dan biraz daha önde
Tehditler evet Dört ya da üç kapısını yapan çok sayıda atışı var

Sonuç: Katla/Pas. Pozisyon oldukça güçlü, yarış avantajı tatmin edici ve tehlike var.

Örnek 19:

Beyaz 143 pip.
Siyah 148 pip.
Sıra Siyah’ta. Küp kararı nedir?
XGID=—-BaC-C–BeD—c-e-a–A-:0:0:1:00:0:0:3:0:10

KupeGiris-19

Siyah Beyaz
Pozisyon evet Bir kapı fazlası var ve 11 noktasını yapmış netice de ev yapısı daha iyi.
Yarış evet 5 pip geride
Tehditler evet Beş kapısını yapabilecek atışları var ve 21 deki pulu da kırarak ikinci kırığı bara koyabilir.

Sonuç: Üç kriterden ikisi sağlanıyor. Yani “katla/kabul.” Nitekim yukarıda da belirttiğimiz gibi üç kriterden ikisinin sağlandığı durumlarda POYT iyi çalışıyor.

Örnek 20:

Beyaz 137 pip.
Siyah 145 pip.
Sıra Beyaz’da. Küp kararı nedir?
XGID=—A-CCbC—bCa–bbdb-A-A-:0:0:-1:00:0:0:3:0:10

KupeGiris-20

Atış sırası bu kez Beyazda. Bakalım:

• Pozisyon itibari ile sıralı dört kapısı daha iyi durumda ama henüz geri pulların tahliyesi gerçekleşmemiş. Mesele de zaten 18 noktasındaki iki tane Beyaz pulda kilitleniyor. Avantajlı mı? Evet, ama bariz şekilde değil henüz geride iş var.
• Yarış açısından bakınca 8 pip önde. Bu üstünlük diyebileceğimiz kadar bir avantaj değil ama nihayetinde az da olsa önde.
• Tehditler açısından bakınca Beyazın duvarı arkadan tamamlama olasılığı zayıf gibi görünüyor. Büyük ihtimal öne doğru genişlemek zorunda ki bu açıklar vermesi anlamına gelebilir. Beyazın 44, 33, 55, 22, 11, 53 gibi sıkıntılı atışları var ama bir pulu kıran bu atışlardan sonra bile iki tane kapısı açık kalacak. Yani tehlikeli atışların çoğu, planı duvardan hücuma çeviren ve blokajı zedeleyen atışlar. Tehdit var mı? Evet, var ama abartılı bir durum söz konusu değil. Ne de olsa dört tane kapı hala yapılmamış.

Netice olarak Beyaz üç alanda da üstün ama hiçbirinde baskın değil. Dolayısıyla POYT burada katlama kararını doğru verdiriyor. Kabul mu pas mı kısmında ise kural,  “pas” ı dikte etmesine rağmen söz konusu üstünlükler baskın olmadığı için önerilerimiz doğrultusunda küpün kabul edilmesi gerekiyor.

Örnek 21:

Beyaz 136 pip.
Siyah 147 pip.
Sıra Beyaz’da. Küp kararı nedir?
XGID=-a—CC-CA–dC–baAcb-b-A-:0:0:-1:00:0:0:3:0:10

KupeGiris-21

Sıra yine Beyazda.

• Pozisyonel olarak Beyazın bir fazla kapısı var ve tek pulu geride. Buna rağmen Siyahın oldukça dengeli bir dağılımı var. Beş kapısı yapılı ve pulları yığılı değil. Kıyaslayınca elbette Beyaz daha avantajlı.
• Yarışta 11 pip liderliği var. Siyah açısından bakarsak geride ama biraz, fazla değil.
• Tehlike daha çok bar kapısındaki Siyahın büyük ihtimal kırılması ile alakalı. Siyah kırıldığında da üç kapılı bir eve girmekte çok zorlanmayacak. Evet, tehlike var ama Beyazın bu atışı çok yıkıcı olmayacak.

Dolayısıyla her üç alandaki baskın olmayan, orta ya da altı olarak tabir edebileceğimiz üstünlükler Beyaza katlamayı, Siyaha da kabul etmeyi dikte ediyor.

Örnek 22:

Beyaz 157 pip.
Siyah 143 pip.
Sıra Siyah’ta. Küp kararı nedir?
XGID=-a-a–EBC—cC–bcBe——:0:0:1:00:0:0:3:0:10

KupeGiris-22

Siyah pozisyonel olarak daha üstün. En azından bar kapsını yapmış. Yarışta önde. Rakibinin iki tane açığı var ve özellikle çift zarlarda önemli tehditleri var. Her üç alanda üstünlük var ama pozisyon katlamak için uygun değil. Bu örnek Lamford’un kuralını zedeler mi? Hayır! Lamford üstünlük kavramını çıplak kullanmıyor zaten. Açık üstünlükten söz ediyor. O yüzden çok da haksızlık etmemek lazım. Bu pozisyonda Siyahın üç alandaki üstünlüğü de açık değil. Bizim tabirimizle orta şiddetin altında.

Esasında POYT’u hem yeni başlayanlar ve orta seviye oyuncular için hem de karmaşık pozisyonlarda her düzey oyuncu için sistematik düşünme aracı olarak algılamak daha doğru. En azından kafamızda bir format var artık: sırasıyla pozisyona, yarışa ve tehditlere bakacağız. Özünde pozisyonun oynaklığını ve piyasa kaybettirici atışların sayısını kontrol ettiğimize dikkat edin. Lamford küp kararından önce dikkat etmemiz gereken bu unsurları market alışveriş listesi gibi bir düzene koyuyor. Oynaklıktı piyasa kaybettiriciydi vs derken tembellik yapıp saymadığımız pip sayısını formülün tam göbeğine, hak ettiği yere yerleştiriyor.

Tüm bunları yaparken geri oyun, karşılıklı duvar oyunları, abluka, yarış vb. durumların kendine özgü karakteristikleri olduğunu unutmayın. Bu tarz durumlarda küp kararları söz konusu üç maddeye çentik atarak verilmemeli.

Atila Malçok, Sabri Büyüksoy

Facebookmail
tavlavehayat on Facebooktavlavehayat on Youtube
tavlavehayat
Tavla ile hayatı örtüştürüp güzellikler aksettirmeyi hedefliyoruz.
---
For the sake of beauty we aim to interweave backgammon and life together.

Published by

tavlavehayat

Tavla ile hayatı örtüştürüp güzellikler aksettirmeyi hedefliyoruz. --- For the sake of beauty we aim to interweave backgammon and life together.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *