Oyun Planı (23) Duvar Sanatı: Altı Çıkışını Tut

Facebookmail

Daha önceleri de sık sık eleştirdiğimiz üzere tavlada ya hep ya hiç diye bir mantık yok. Elbette bu mantığın geçerli olduğu bazı pozisyonları tartıştık. Örneğin beşli bloğun sonuna yatmak gibi. Ancak orada kaybedecek ekstra bir şeyimiz yoktu. Bizim vurgulamak istediğimiz uç noktalarda olmadan, en iyiyi yapamıyorsak en iyiye yaklaşanı küçümsemeden oynamayı öğrenebilmek.

İlla blokaj deyince sıralı altı kapı gerekmiyor. Dörtlü ve beşli bloğun ne kadar etkin olduğunu, boşluklu beşli bloğun sıralı altı kapı kadar olmasa da ona yakın derecede güçlü olabileceğini daha önce gördük.

Bu yazımızda arası ne kadar boşluklu da olsa rakibin altı çıkışını tutmanın gücünü anlatmaya çalışacağız. Düşünün rakibin tek bir pulu var, arada başka kapı ve pul yok ve siz altı çıkışını tutmuşsunuz. Yani 11, 21, 31, 41, 51, 22, 23, 24, 33, 66 ile önünüze düşecek ya da kıpırdayamayacak. Toplamda 16 atış. 36 atışın hemen hemen yarısı nispetinde. Bu bilginin farkında olduktan sonra eminiz “ ortası bomboş, altı çıkışını tutsam ne olur ki?” mantığını bir kenara bırakıp boşluklu da olsa altı çıkışından içeriye doğru olan blokajın ne kadar değerli olduğunu ispatlamaya çalışacağız.

Çoğu zaman dış sahamızdan içeriye doğru uzanan bu blokaj gözden kaçabiliyor. İçerideki sıralı kapılara fazla odaklanan oyuncu, dışarıdan içeriye doğru olan blokajı gözden kaçırabiliyor.

Örnek 63:

Beyaz 151 pip
Siyah 148 pip
Siyah 4-1 oynayacak
XGID=—ba-EBB-B–B-b-d-dbB—-:0:0:1:41:0:0:3:0:10

OyunPlani-63

Siyah 4-1 ile ya 13/8 yapacak ya da dokuz kapısını alacak. Dokuz kapısı ne işe yarar? Dokuz noktası, Beyazın 22 deki iki pulunun altı çıkışını bağlıyor. Eğer 22 deki iki tane Beyaz pul 23 de olsa idi 13/8 ilk tercihimiz olabilirdi; ancak şu anda bu zarla yapılabilecek en iyi hamle rakibi bloke etmek ve bunun da en iyi yolu 9 kapısını yapmak.

Bu hamleden sonra Siyahın 10 noktasındaki açığı, 6 ile kırılabilir ancak bu çok önemli değil. Hatta bu tarz sirkülasyon Siyaha zaman kazandırarak duvarının kalıcılığını güçlendirebilir.

Örnek 64:

Beyaz 152 pip
Siyah 168 pip
Siyah 3-1 oynayacak
XGID=—-b-E-C-A-dC—c-dbB-A–:0:0:1:31:0:0:3:0:10

OyunPlani-64

Birçok oyuncu burada beş kapısını yapmayı tercih edebilir. Beş kapısının en değerli kapı olduğunu biliyoruz ancak yarışta geride iken rakibi bloke etmenin daha anlamlı olduğunu da biliyoruz. Özellikle 6 gibi harika bir kaçış zarını rakibe altın tepside yani 10 noktasındaki açık ile sunmanın bir manası yok. Üstelik bir de geride olduğunuz bir yarışta.

Her iki durum için yani beş kapısı yapıldıktan sonrası için ve 23/22, 13/10 sonrası için rakibin altılarını nasıl oynayacağını bir an için gözünüzde canlandırın. Eğer altı çıkışını tutmaz ise rakip her türlü altı ile hem kıracak hem kaçacak. Başka bir deyişle değerine değer katacak. Altı çıkışını tutarsa Beyaz, başta 6-4 ve 6-3 olmak üzere dört atışta doğrudan açık verirken 6-5 ile 11 noktasında dolaylı yoldan hedefe girecek, 66 ile kaçamayacak.

Örnek 65:

Beyaz 148 pip
Siyah 135 pip
Siyah 3-1 oynayacak
XGID=-a-BbBBBB-B-a—Bdabbb—A:0:0:1:31:0:0:3:0:10

OyunPlani-65

Gerçek oyunda Siyah, dışarıda fazla açılıp saçılmamak için 24 e konup 10/7 yapmayı tercih etti. Daha az açık bırakan daha az riskli ve kazanma umudunu koruyan bir hamle. Peki, gerçekten öyle mi?

Önce şunu belirtelim: Siyahın delikli de olsa altılı bir duvarı var ve bu duvar oyundaki en önemli değeri. Bu oyunu kazanacaksa bu duvar sayesinde kazanacak. Yani duvarı yıkarak iki açık bırakmak ile duvarı yıkmadan üç açık bırakmak arasında mars olma bakımından çok büyük bir fark yok. Beyazın gerideki üç tane pulunu o duvarı aşarak tahliye etmesi hiç de kolay bir iş değil.
Blokaj tehlikesi ile karşılaşıldığında duvarın dibinde bulunmak en iyi konuşlanma noktalarından biridir. Siyah 22 noktasına konmalı ve 16/15 ile açılmayı tercih etmeli. Dikkat edin! Beyazın üçleri, dörtleri ve beşleri kuvvetli bir ikilemde kalacak. Beş ve üç hem kaçma hem kırma zarı. Yani tehlike göründüğü kadar büyük değil.

Öte yandan küpün henüz merkezde olduğu bir oyunda Siyah, hayatta kalmayı başarabilirse küpü kullanmaya yakın taraf olacak.

Örnek 66:

Beyaz 76 pip
Siyah 145 pip
Siyah 6-6 oynayacak
XGID=—–BCBD-a–AAa-b–dbBbc-:1:-1:1:66:0:0:3:0:10

OyunPlani-66

Gerçek oyunda Siyah, tek pulu elden kaçırabilirim korkusuyla ve Beyazın ikinci pulunu araklayarak hem işi sağlama alma hem de marsa gitme düşüncesi ile fahiş bir hata yaparak 22/10*, 8/2(2) yi tercih etti. Eldeki bir kuş daldaki iki kuştan iyidir misali Siyah 22/10*(2) yapmış olsaydı delikli de olsa altılı bir duvara sahip olacaktı.

Burada asıl tehlike Beyazın dört kapılı ve hala saldırı gücü bulunan bir yapıya sahip olması. Beyaz, atacağı beş ve ikilerin çoğunda Siyahın gerideki pulunu kırarak durumunu toparlayabilir. Diğer türlü 16 da kalmayı seçse bile daha az olmakla birlikte daha çok tehlikeli durumlara düşebilir. Özetle Siyah, şu durumda barda olmayı göze alamaz.

Hem 22/10*(2) dan sonra Beyaz, en iyi ihtimalde 5-4 atarak dışarı çıksa bile beşle, dörtle ve birle doğrudan kırılacak. Kırılmaması için Siyahın 62, 33, 36, 66 atması gerekiyor. Toplamda altı atışta ıskalıyor. Netice itibariyle Siyahın başarılı bir abluka oyunu çıkartabileceği bu pozisyonda mars kazanma ihtimalini kabaca 7 puan artırmak için oyun kazanma ihtimalini 15 puan azaltacak bir yatırıma girmesi hiç de akıllıca bir hareket değil.

Her ne kadar genel düstur tek pula saldırın, fazlasını bloke edin dese de tek pulu bloke etmenin doğru olduğu pozisyonların sayısı az değil.

Örnek 67:

Beyaz 120 pip
Siyah 141 pip
Siyah 3-1 oynayacak
XGID=a—aaE-BBBC——bbbbbbA-:1:1:1:31:0:0:3:0:10

OyunPlani-67

Resme bakınca Siyahın durumu umutsuz vaka gibi görünüyor ama durum hiç de öyle değil. Nasıl mı? Bir an için bilgisayar programı kullanarak Siyahın 11 noktasından 4 noktasına kadar olan aralığını kesip 8 noktasından ileriye doğru yapıştırdığınızı düşünün. Elde edeceğiniz yeni resimde Beyaz, Siyahın 1 ve 2 noktalarında sıkışmış vaziyette, sadece dört kapısı açık olan altılı bir bloğun arkasında olacaktı. Eminiz görüntü bu şekilde olsa ve Siyahın geride zaman kazandırıcı birkaç pulu daha olsa blok daha güven verici bir izlenim uyandırırdı. Nitekim bu yöntemle elde ettiğimiz aşağıdaki pozisyondaki duvar ile ana pozisyondaki duvar, Siyaha hemen hemen aynı kazanma şansını veriyor.

Örnek 67a:

Beyaz 126 pip
Siyah 113 pip
Siyah 3-1 oynayacak
XGID=aaaD-BBBC——–AbbbbbbA-:0:0:1:13:0:0:3:0:10

Dışarıdan içeriye doğru uzanan duvarlar çoğu zaman bukalemun gibidirler. Fark edilmeleri biraz daha güçtür ve hak ettiğinden daha az değer görürler. Nitekim buraya kadar incelediğimiz pozisyonların tamamında bu hatalar yapıldı.

Burada Siyah duvarı kırarak beş kapısını yapmayı tercih etti. Oysa bu pozisyon bir tür karşılıklı duvar savaşı ve bu savaşları çoğunlukla zamanlaması iyi olan kazanır. İki tarafın da acil ihtiyacı zamanlama. Bu nedenle Siyahın 11/8 den sonra 6/5* yaparak kırılması ona ihtiyacı olan zamanı verecek tek yol. Beyaz her seferinde kaçmak için önce 7 noktasına uğramak zorunda. Oradan da her seferinde dördün üzerinde bir sayı ile kaçabilecek. Aksi durumda altılı duvarını yıkması an meselesi. Nitekim bu olasılıkların toplamı Beyaza yüzde 45 civarında bir şans tanıyor. Başka bir deyişle oyun hala ortada.

Atila Malçok, Sabri Büyüksoy

Facebookmail
tavlavehayat on Facebooktavlavehayat on Youtube
tavlavehayat
Tavla ile hayatı örtüştürüp güzellikler aksettirmeyi hedefliyoruz.
---
For the sake of beauty we aim to interweave backgammon and life together.

Published by

tavlavehayat

Tavla ile hayatı örtüştürüp güzellikler aksettirmeyi hedefliyoruz. --- For the sake of beauty we aim to interweave backgammon and life together.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *