Oyun Planı (20) Duvar Sanatı: Beşli Bloğa İade-i İtibar

Facebookmail

Önceki çalışmamızda dörtlü bloğun ne kadar işe yaradığını analiz ettik. Beşli blok tavla oynayan bilgisayar programlarının yapılmasından önceki dönemlerde hak ettiği değeri görememiş bir yapılanma. Öyle ki bilgisayar programları öncesi dönemde altıya tamamlamak için kırılma riskini göze alarak beşli bloğun arkasına yatmak çoğu durumda en akılcı seçenek olarak görülürdü. Bugün ise programlar sayesinde dörtlü bloğun öneminin farkına varan modern tavla camiası, beşli bloğa hak ettiği değeri vererek pul ve küp hamlelerini belirliyor.

Şimdi aşağıdaki örnekler yardımıyla beşli bloğun önemini anlamaya çalışalım.

Örnek 55:

Beyaz 118 pip
Siyah 135 pip
Siyah 5-1 oynayacak
XGID=—aBBCBA—cD—b-bcbb–A:0:0:1:51:0:0:1:0:10

OyunPlani-55

Siyah bir ile zorunlu giriş yaptıktan sonra beş için önünde iki seçenek var: Ya 8/3* ile kıracak ya da 13/8 ile beşli blok oluşturacak. Dörtlü bloğun 36 atıştan tam 16 tanesini tamamen saf dışı bıraktığını öğrenmiştik. Beşli blok ise tam sınırındaki rakip pulun, altılar hariç tüm atışlarını bloke eder. Bu toplam 36 atışın 25 ine tekabül eder. Sadece bu bile beşli bloğa saygı göstermek için yeterli bir gösterge.

Gelelim pozisyona. Tavlanın temel prensibi tek pula karşı atak, birden fazla pula karşı blokaj öneriyor. Buradan hareket edince kırmak, kaçınılmaz son oluyor. Ancak Magriel kriterlerinden de hatırlayacağımız gibi rakibin evi sizden daha güçlü iken ve ileri çapanız yokken daha güvenli oyunları tercih etmeniz gerekiyor. Üstelik beşli bloğu kurduktan sonra rakibin, gerideki pulunuza saldırmasının maliyeti epey artacak.

Pozisyona şöyle de bakabilirsiniz. Kırdığınızda, rakibin ikinci pulunuzu geri göndermesi için 11 tane üçü ve 2-1 ile 1-1 zarları olacak. Toplamda 14 atış. Bu senaryo gerçekleştiğinde oyunu kaybetme ve mars olma ihtimaliniz epey artacak. Diğer türlü rakip 6-1, 6-2 veya 6-4 ile barajı aşsa bile yakalamak için bir şansınız daha olacak. Yani rakibin bütün altıları, kırılma senaryosundaki 14 atış kadar ölümcül değil. Netice itibari ile ya hep ya hiç mantığını bir kenara bırakarak ortalamada en çok kazandıracak beşli bloğa güvenmek gerekiyor.

Örnek 56:

Beyaz 148 pip
Siyah 125 pip
Siyah 5-3 oynayacak
XGID=–bBBCCB—-b-b–b-cdBA—:1:-1:1:53:0:0:1:0:10

OyunPlani-56

Siyah 5-3 oynayacak en az bir tane daha açık vermesi kaçınılmaz. Beşli bloğu korumak isterse bu sayının üç olması kaçınılmaz. Daha önce de sözünü ettiğimiz gibi şu soruya yanıt vermelisiniz: “Benim bu oyundaki en önemli değerim nedir?” Siyahın bu oyundaki en temel dayanak noktası sahip olduğu beşli blok. Blok arkasındaki ikinci rakip pul, bloğun değerini daha da artırıyor. Beyazın henüz iki kapılı zayıf ev yapısı ve dış sahadaki kapılarının yedeksiz oluşu Siyahı daha cüretkar oynama konusunda yüreklendiriyor. O zaman doğru hamle nedir?

Doğru ve biraz da zorunlu beş, 21/16 olmak zorunda. Eğer orada kalıp üçü içeriden oynamayı tercih ederse rakibin çoğu dörtlerini ve ikilerini daha etkin hale getirir. Bu nedenle rakibe daha az iyi atış bırakan ilerlemeye devam hamlesi doğru seçenek. Bu sayede her iki durumda da sıkıntılı olan rakibin çoğu altıları, daha sıkıntılı bir hal alır.

Ya rakip hep yek atarsa? Emin olun 36 da 1 e önlem çabanız sizi çoğu durumda daha fazla sıkıntıya sokacaktır. Özellikle de bunun gibi oyunun ortada olduğu pozisyonlarda.

Örnek 57:

Beyaz 89 pip
Siyah 82 pip
Beyaz 3-3 oynayacak
XGID=–BE-CC-A—b—-b-cccA-b-:1:1:-1:33:0:0:3:0:10

OyunPlani-57

Sıra Beyazda ve 3-3 oynayacak. Beyaz, kırmadan hamlesini tamamladığında 5 pip öne geçecek ancak sıranın Siyaha geçecek olmasını göz önünde bulundurursak bu, çok büyük bir avantaj değil. Dolayısıyla Beyazın oyundaki hisse avantajları büyük ölçüde Siyah pulu bloke etme gücünden kaynaklı. 13/7(2) ile oluşturacağı blok şüphesiz çok güçlü olacak ancak Siyah 11 tane altı içeren atıştan birini yaptığı anda en kötü 6-1 de dahi oyunu kafa kafaya getirirken diğerlerinde hisse farkını kendi lehine çevirecek.

Oyun küpsüz oynanıyor olsa idi minik de olsa binde 3 lük farkla 13/7(2) hamlesi birinci tercih olacaktı. Ancak biz öğrendik ki “mevcut durumdakinden daha fazla favori yapan bir hamle varsa, onu tercih etmeliyiz.” Söz konusu hamle, iki kapısını yaparak 3 noktasındaki rakibi açık vuruşla kırmak. Böylece rakibin yine oyunu çevirmek için 11 atışı olacak. Bu atışlar öncekine göre daha bitirici olacak ancak küpü kullanarak puan toplama olasılığı binde 14 daha az olacak.

Peki, küp Beyazda olsaydı? O zaman yukarıda ilk sıraya koyduğumuz hamle, -0,166 hata oranı ile ilk üçe bile giremeyen fahiş bir hata olurdu. Yukarıdaki pozisyonda Siyahın 3 atamadığı çoğu durumda oyunu kazanmaya çok yaklaşan Beyaz, bu kez bar kapısını yaparak Siyahın altı atamadığı 25/36 lık durumda küpü kullanarak 2 puanı hanesine yazacak. Küpün Siyahta olduğu orijinal pozisyonda Siyah, ilk turda altı atmayı başaramaz ise sonraki tur için bir şansı daha olabilecek; ancak küp Beyazda iken 6 atmayı başaramaz ise Beyazın katlama teklifini pas geçmek zorunda kalacak. Dolayısıyla ilkinde kalan 25 atışın çoğunda kazanmaya yaklaşan Beyaz, ikinci durumda 25 atışın tamamında kazanıyor. Bu yüzden küp kendi tarafınızda iken hangi hamleyi yaparsam küpü kullanmaya daha yaklaşırım sorusunu akıldan çıkarmamanız gerekiyor. Aynı şekilde küp karşıda iken de rakibin küp hareketlerini kısıtlayacak hamlelere öncelik vermek gerekiyor.

Atila Malçok, Sabri Büyüksoy

Facebookmail
tavlavehayat on Facebooktavlavehayat on Youtube
tavlavehayat
Tavla ile hayatı örtüştürüp güzellikler aksettirmeyi hedefliyoruz.
---
For the sake of beauty we aim to interweave backgammon and life together.

Published by

tavlavehayat

Tavla ile hayatı örtüştürüp güzellikler aksettirmeyi hedefliyoruz. --- For the sake of beauty we aim to interweave backgammon and life together.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *