Tavla ve Hayat (2) Strateji ve Taktik Nedir, Nasıl Uygulanır?

Facebookmail

Strateji ve taktikler bütün uğraşlarımızda karşımıza çıkarlar. Beynimizin işleyişinin böyle şekillendiğine dair bulgular vardır. Hayatta olduğu gibi tavlada da oyunda daha uzun süre kalabilmek üzere sınırlı sürede ve amaca yönelik kalitede çözümleri bu araçlarla elde ederiz. Stratejiler büyük resme ve özü kavrayışa işaret eden ve değerleri uzun zamanda ortaya çıkan çözüm modelleridir. Tavlada kapı almak pulları kırılmadan taşımakta ve rakibi engellemekte kullanılan bir stratejidir. Eğitim almak daha kazançlı iş fırsatları yakalamada bir strateji olarak kullanılabilir. Öte yandan taktikler daha kısa vadeli anlık hayat memat durumlarıyla ilişkilidirler. Problemlerin çeperi dar olup fırsatların oluşma ihtimalini ve kazancı ölçmek nispeten mümkün olduğunda taktikler kullanılabilir. Tavlada rakibin pulunu kırarak seçeneklerini kısıtlamak oyunu istediğimiz şekilde yönlendirme taktiği olarak kullanılabilir. Uğraşlardaki acemiliğimizde “ne” ve “nasıl” sorularıyla ilerlemekte fayda vardır. Bu yazıda kısaca böyle bir bakışın genel bir resmini sunmaya çalışacağım.

Tavlanın temelinde yarış olup öne geçen yarışmaya geri düşen de engellemeye ağırlık verir. İş dünyasında da kimileri öne geçer, kimileri engellemeye ya da yakalamaya çalışır, kimileri de farklı ve güçlü yönleri ortaya çıkararak yarışma zemininde yeni boyutlar açar. Strateji ve taktikler uğraşının vadesi ve kazanç hesaplama/öngörme yetilerimizle ilişkilidir. Tavlada hamle, oyun, maç, turnuva, sezon ve bütün tavla kariyeri gibi değişken vadeler ile bu vadelerde kullanılabilecek strateji ve taktikler mevcuttur. Bir hamle sonrası için yapacağımız hesap, oynayabileceğimiz hamle seçenekleri ve rakibin bunu yanıtlayabileceği hamle kombinasyonları olarak taktik anlamda değerlendirilebilir. Mesela rakibe gelebilecek zarları iyi, orta, vasat ve kötü olarak gruplayıp her gruba karşı oluşabilecek senaryoları değerlendirebiliriz. Bu taktik analizin ustaları robotlar olup insan oyunculara çok değerli katkılar sağlamışlardır. İş dünyasında bu tarz analizler beyin fırtınası toplantılarında sıkça yapılmakta ve ayrıca bilgisayar simulasyonlarından da faydalanılmaktadır.

Tavlada bekleme, kapama, bloklama ve geri-savunma gibi değişik temas ve karmaşıklık seçenekleri içeren stratejilerden faydalanılabilir. Bütün stratejilerde taraflardan birisi kendisi yarışırken diğerini engellemeye çalışır. Yarışta önde olanın yapabileceği en iyi şey oyunun doğasına sadık kalarak sadece yarışmaktır. Kazanacak en basit yol oyunu ve uğraşıyı kendi tasarlandığı seviyede algılamak ve oyun için öngördüğümüz hedeften sapmamaktır. Yalnız stratejiler oyunun amacı değil kazanmanın aracı olduğundan gerektiği zaman kıvrak olarak değiştirilebilmelidir. Tek mühimmatımız kaçış ise o zaman bütün durumlara bu açıdan bakmamız kaçınılmaz olacaktır. Sadece oyunu kazanmayı düşünmüşsek o zaman da uğraşın bizi büyütmesine imkan tanımamış oluruz. Örneğin bir işletme hedef olarak sadece kar etmeyi ortaya koyarsa ortakları, çalışanları ve müşterileri içeren büyük resimde hiç kimseyi mutlu etmemeyi başarabilir.

Strateji ve taktikleri uygulayabilmek için ölçülebilir kriterler gereklidir. Tavlada yarışta bitime olan uzaklıkları veren pip sayısı, çeyrek bölge atlama sayısı, ihtimal hesaplama yöntemleri, kırık sayısı, geri plandaki pul sayısı, içerdeki kapı sayısı, bloktaki kapı sayısı gibi birçok ölçme yöntemi vardır. Tavlada ve hayatta ölçülebilir unsurlar çetele tutmaktan ziyade strateji ve taktiklerimizin işe yarayıp yaramadığını gösterip daha sonraki vadelerde hangilerini tekrar kullanacağımızı belirlememize yarar. Bu amaçla işleyiş prensiplerini anlayıp robotlardan destek almak da çok önemlidir. Aynen iş dünyasında simülasyonlardan ve bilgisayarlı analizlerden destek aldığımız gibi. Evrimsel tasarımı ile doğa ve canlılar da bize bu konularda ışık tutabilecek çok uzun vadeli karmaşık sistemlerdir.

Strateji ve taktikler tavlada ve hayatta değişik vadedeki uğraşlarımıza makul kalitede çözüm sağlamada kullanılan araçlardır. Oyunda ve hayatta ilgilendiğimiz bütün vadelerde gerekli olanları toparlayıp kuşanmamız elzemdir. Seçenek ve ihtimallerin bilinci hamle ve oyun çapında skor bazlı taktikler kullanarak psikolojik olarak şans faktörü ile uzlaşmayı sağlar. Oyun, maç, sezon ve tavla kariyeri gibi uzun vadelerde ise uygun stratejiler şansı sıfırlayıp fırsatları doğurur. “Herkes yenmemi sağlayan taktikleri farkeder ama peyderpey zaferi getiren stratejileri göremez” diyen Sun Tzu ‘dan esinlenip, ustalığın “neden”leri kavramakla oluşacağına sonraki yazımda değineceğim.

Sabri Büyüksoy

Facebookmail
tavlavehayat on Facebooktavlavehayat on Youtube
tavlavehayat
Tavla ile hayatı örtüştürüp güzellikler aksettirmeyi hedefliyoruz.
---
For the sake of beauty we aim to interweave backgammon and life together.

Published by

tavlavehayat

Tavla ile hayatı örtüştürüp güzellikler aksettirmeyi hedefliyoruz. --- For the sake of beauty we aim to interweave backgammon and life together.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *